فرق بین رم DDR3 و DDR4 در چیست

تفاوت‌های اصلی بین رم‌های **DDR3** و **DDR4** را می‌توان در چهار دسته‌ی کلی بررسی کرد: سرعت، مصرف انرژی، ظرفیت و طراحی فیزیکی.

در اینجا جزئیات هر تفاوت را بررسی می‌کنیم:

### ۱. سرعت و پهنای باند
این مهم‌ترین تفاوت برای کاربران است.
* **DDR3:** سرعت استاندارد آن معمولاً بین **۸۰۰ تا ۲۱۳۳ مگاترنسفر بر ثانیه (MT/s)** است.
* **DDR4:** سرعت استاندارد آن از **۱۶۰۰ شروع شده و تا ۳۲۰۰ MT/s** (و در مدل‌های اورکلاک تا بالاتر) می‌رسد.
* **نتیجه:** DDR4 داده‌ها را سریع‌تر بین رم و پردازنده جابجا می‌کند.

### ۲. ولتاژ کاری (مصرف انرژی)
* **DDR3:** ولتاژ کاری آن **۱.۵ ولت** است (در مدل‌های کم‌مصرف Low Voltage به ۱.۳۵ ولت می‌رسد).
* **DDR4:** ولتاژ کاری آن به **۱.۲ ولت** کاهش یافته است.
* **نتیجه:** DDR4 حدود **۲۰ درصد** انرژی کمتری مصرف می‌کند که برای لپ‌تاپ‌ها (دوام باتری) و سیستم‌های سرور (کاهش هزینه برق و حرارت) بسیار حیاتی است.

### ۳. ظرفیت ماژول‌ها
* **DDR3:** حداکثر ظرفیت استاندارد برای هر شیار (Slot) معمولاً **۸ یا ۱۶ گیگابایت** است (هرچند نسخه‌های بالاتر وجود دارد اما بسیار گران و کمیاب هستند).
* **DDR4:** به لطف تکنولوژی جدیدتر، تراشه‌های متراکم‌تری دارد و به راحتی می‌توان ماژول‌های **۳۲ گیگابایتی یا حتی ۱۲۸ گیگابایتی** (در سرورها) تولید کرد.
* **نتیجه:** با DDR4 می‌توانید رم سیستم را با ظرفیت بسیار بالاتری ارتقا دهید.

### ۴. طراحی فیزیکی (فرم فاکتور)
ظاهر فیزیکی این دو رم کاملاً متفاوت است و **روی هم قفل نمی‌شوند** (یعنی DDR3 را نمی‌توانید در شیار DDR4 بگذارید و برعکس).
* **نوع اتصال (Clips):**
* **DDR3:** شیار اتصال (Slot) در وسط قرار دارد و دو قفل در طرفین دارد.
* **DDR4:** شیار اتصال کمی به سمت مرکز نزدیک‌تر شده و فقط **یک قفل** در پایین دارد (قفل بالایی حذف شده).
* **خمیدگی (Curvature):**
* لبه پایینی رم DDR3 صاف است.
* لبه پایینی رم DDR4 کمی خمیدگی دارد تا نصب و خارج‌کردن آن راحت‌تر باشد.

### ۵. تایمینگ‌ها (Latency)
* شاید به نظر برسد DDR3 تایمینگ‌های بهتری دارد، اما این یک فریب است. DDR4 با وجود سرعت کلاک بالاتر، تایمینگ‌های عددی بالاتری دارد (مثلاً CL16 برای DDR4 در مقابل CL9 یا CL11 برای DDR3).
* اما با توجه به **پهنای باند بسیار بالاتر**، DDR4 در مجموع تأخیر کمتری در عملکرد کلی سیستم ایجاد می‌کند (Delay کمتر).

### جمع‌بندی و تفاوت شکل ظاهری
برای تشخیص سریع:
* **DDR3:** اگر دو شیار (Slot) برای قفل داشته باشد و شیار اتصال آن در وسط باشد، DDR3 است.
* **DDR4:** اگر فقط یک شیار برای قفل داشته باشد و شیار اتصال کمی به سمت مرکز مایل باشد، DDR4 است.

**آیا DDR4 همیشه بهتر است؟**
اگر برای بازی یا کارهای سنگین سیستم می‌خواهید بخرید، بله. اما فراموش نکنید که مادربورد و پردازنده شما باید از DDR4 پشتیبانی کنند؛ سیستم‌های قدیمی (مثلاً قبل از سال ۲۰۱۵) معمولاً فقط DDR3 را ساپورت می‌کنند.